Kunstaankopen, kunstbehoud, monografieën, exposities
Frans & Kapma Foundation

Galerij

Er is zoveel geweldige kunst! Kunst die gedachten laat dwalen, emoties oproept en
nieuwsgierig maakt naar de verhalen erachter.
Een kleine impressie van kunst die ons raakt!

Maak kennis met de kunstenaars, vertegenwoordigd in de FRANS & KAPMA COLLECTIE.

37. Johan Kiesewetter
38. Douwe Elias
39. Branko Lavaleije
40. Evert Musch
41. David Oyens
42. Joost Doornik
43. Ferdinand Boersma
44. Kees van Bohemen
45. Hilda Blom
46. Irène Battaille
47. Jan te Wierik
48. Harm Kamerlingh Onnes


'Breiende vrouw', 1924
Olieverf op doek, 60 x 60 cm
Gesigneerd: l.b. 'van herwijnen 24'
Jan van Herwijnen (1889-1965)

Door zijn ontroerende, levensgrote portrettekeningen van krankzinnigen uit de Utrechtse Willem Arntz Stichting is Jan van Herwijnen bekend geworden. Zelf was hij hier opgenomen, toen hij in 1918 in een ernstige psychotische toestand raakte. Na zijn ontslag ging hij nog negen maanden terug om patiënten te tekenen. "Ik werkte als een razende - met een uur moest zo'n tekening er op staan – en dan kon je me wel uitwringen", zo lezen we in het boekje 'De krankzinnigen-tekeningen' uit 1987. Daarin staat dat de 'empathische kunstenaar in zijn werk heeft neergelegd wat hij in zichzelf had ontdekt (...) en in anderen duidelijk herkende: angst en verbijstering, wanhoop, vervreemding van de realiteit, onmacht’.

Onbedoeld heeft de schilder zo een tijdsbeeld van chronisch psychiatrische patiënten rond 1920 vastgelegd. Gelukkig is er veel veranderd in de geestelijke gezondheidszorg, door actieve therapeutische benaderingen met psycho- farmaceutische ondersteuning. De krankzinnigentekeningen zijn verschillende keren geëxposeerd, het laatst in 2005 in het MMK in Arnhem.

In de monografie 'Jan van Herwijnen, schilder uit zelfbehoud' uit 2008 staat dat er bij de Herwijnens thuis sprake was van armoede, honger, vernedering en drankmisbruik. De schilder: "Je denkt toch niet dat iemand er uit esthetische overwegingen toe komt om krankzinnigen te gaan tekenen (...). Nee, als je zo iets doet, dan heb je wel het een en ander meegemaakt, dan is er van binnen iets in je gebeurd (...). Van mijn elfde tot mijn 22e ben ik door de gehaktmolen van de maatschappij gedraaid."

Jan van Herwijnen wordt in Delft geboren, maar groeit in Amsterdam op in een kinderrijk gezin. Hij is gevoelig, tekent graag en zijn onderwijzer geeft hem daarom speciale tekenopdrachten. Vanaf zijn 12e jaar heeft hij allerlei baantjes om bij te dragen aan het gezinsinkomen, maar zijn vader noemt hem steevast een 'mislukkeling en uitvreter'.

Dankzij het schilderen kan de kunstenaar zijn woedes, frustraties en angsten redelijk onder controle houden. Hij heeft ongelofelijk aangrijpende schilderijen nagelaten. Recensent Kasper Niehaus schreef ooit over Van Herwijnen: '(…) want de haat voor het lelijke is hem sterker dan de liefde voor het schoone'. Dit olieverf uit 1924 is sober en eerlijk, we love it.